"Η ιστορία του πολιτισμού είναι αδιαχώριστη από την ιστορία της ζύμωσης." -- John Ciardi, Αμερικανός ποιητής (1916-86)
Παρασκευή, Οκτωβρίου 12
Ελληνίδες και Μπύρα: Ουτε καν Φίλοι
Όσοι έχουμε ταξιδέψει και ζήσει στο εξωτερικό έχουμε σίγουρα προσέξει ότι η μπύρα χαίρει ιδιαιτέρας εκτιμήσεως από το παραδοσιακώς θεωρούμενο "αδύναμο φύλο"-- για να χρησιμοποίησω την απολύτως κλισαρισμένη έκφραση της σύγχρονης παρα-δημοσιογραφίας.
Τί να θυμηθώ; Τις φασαριόζικες Τσέχες εργάτριες-φοιτήτριες στην μετακομμουνιστική Πράγα, οι οποίες κατανάλωναν τεράστιες ποσότητες Budweiser σε αυτά τα όμορφα υπόγεια φοιτητικά στέκια, γελώντας, φωνάζοντας και χαλώντας τον κόσμο δίχως κανείς να τους δίνει σημασία ή να τις στραβοκοιτάζει; Τις σοβαρές και σφιγμένες Βαυαρές που κατανάλωναν Weiss με αυτοματοποιημένες κινήσεις χαλαρώνοντας 15% με κάθε μισόλιτρη; Τις μελαγχολικές Φλαμανδές, οι οποίες έπνιγαν την καταθλιπτική τους καθημερινότητα στην τελετουργική κατάποση Rochefort με τον αέρα της απρόσιτης μπυρο-αριστοκρατίας;
Ειλικρινώς, τις μόνες που ΔΕΝ θέλω να θυμούμαι είναι οι εξαθλιωμένες Βρετανίδες, οι οποίες με δυο pints πραγματικά κακής μπύρας εκτροχιάζονταν προσφέροντας το πλέον αντι-ερωτικό, κακόγουστο και αντι-μπυροφιλικό θέαμα.
Όλες οι άλλες όμως, αποτελούν πρότυπο υγειούς σχέσης της σύγχρονης γυναίκας με την μπύρα-- και ομολογώ ότι άπασες κέρδισαν την συμπάθειά μου όλα τούτα τα χρόνια που ασχολούμαι με την κοινωνιολογία της μπύρας.
Τώρα, μέσα σε αυτό το κοινωνιολογικό συγ-κείμενο (context) τίθεται αμείλικτο το ερώτημα: τί τρέχει με τις δικές μας; Γιατί οι Ελληνίδες θεωρούν αμαρτία να πιούν μπύρα; Γιατί έχουν αυτό το ξινισμένο, αφ'υψηλού ύφος όταν ακούν για μπύρες; Γιατί διακατέχονται από τον φόβο ότι τα "καλά-παιδιά" θα τις αποπάρουν, θα τις σνομπάρουν, θα τις υποτιμήσουν, αν κατεβάσουν και αυτές, εντελώς ακομπλεξάριστα, δυο-τρεις Chimay;
Πώς είναι δυνατόν η χειραφέτηση των γυναικών να πραγματώθηκε στην Ελλαδίτσα σε τόσα επίπεδα, όχι όμως ακόμη σε αυτό του συμβολισμού της μπύρας;
Γιατί είναι εντέλει ζήτημα συμβολισμού: οι Ελληνίδες για κάποιο λόγο θεωρούν ότι είναι "κακό" να κατεβάζουν μπύρες δημοσίως. Φοβούνται ότι αν το πράξουν, κανείς δεν θα τις παντρευτεί. Προσέξτε τες: Συστηματικά επιλέγουν (μια!) βότκα-πορτοκάλι, (ένα!) μαρτίνι και λοιπές ανώδυνες δηθενιές, πάντοτε στην ελάχιστη δυνατή ποσότητα και πάντοτε με εκνευριστική διακριτικότητα. Με επιτηδευμένη και κλινική ακρίβεια δηλώνουν ότι κάποια πράγματα δεν ειναι γι' αυτές, ότι δεν τους αρμόζουν, ότι δεν ενδιαφέρονται να τα μοιραστούν με έναν άντρα.
Ίσως νομίζουν ότι η μπύρα δείχνει ταπεινή καταγωγή, κακές παρέες, ότι παραπέμπει σημειολογικώς σε διαλυμένες οικόγενειες, μανάδες τύπου "αμάρτησα για την κόρη μου", προσωρινές σχέσεις κ.ο.κ. Και επειδή, ως γνωστόν, η μέση Ελληνίδα ενδιαφέρεται για αφηρημένες οντότητες, όπως αυτή του γάμου και της οικογενείας, αλλά και του κοινωνικού αναβιβασμού (βεβαίως-βεβαίως), σπεύδει να διασκεδάσει τις εντυπώσεις: δεν πίνει μπύρα, απαπαπα, αυτά ειναι low πράγματα, πίνει μόνον σικ ποτά και πάντα με μέτρο, comme il faut- να μην τις πάρει κανείς και για δεύτερης διαλογής.
Φταίνε οι γονείς, κύριοι. Το κακό ξεκινά από την οικογένεια. Όλη η καταπίεση της μικροαστικής ελληνικής οικογένειας φανερώνεται στην προσπάθεια της Ελληνίδας να πείσει ότι ειναι ανώτερη από ό,τι όλοι την νομίζουν, ότι της αξίζει μόνο το καλύτερο και ακριβότερο, όχι μια ταπεινή μπύρα... Και όμως, υπάρχουμε και μεις εκεί έξω, που γουστάρουμε τις ακομπλεξάριστες γυναίκες, αυτές που μπορούν να μοιραστούν μαζί μας την θρησκευτική-σεξουαλική εμπειρία μιας τραππιστικής μπύρας. Και ακριβώς γι'αυτό, μια Ελληνίδα που ξέρει να εκτιμήσει μια Westmalle κερδίζει άμεσα το ενδιαφέρον μας...
Σε μια τέτοια λοιπόν αφιερώνω τούτο το ποστ, ανυπομονώντας να μοιραστώ μαζί της την πολύτιμη και βαρύτιμη τρίλιτρη Karmerliet που παλαιώνω χρόνια τώρα.
Υ.Γ. Και για όσους δεν το ξέρουν, την Karmeliet Tripel παράγουν αποκλειστικώς γυναίκες, και δη μοναχές Καρμελίτισσες.
Σάββατο, Οκτωβρίου 6
St Arnoldus Triple: Ωδή στον άγιο-προστάτη μας
Λόγος 3ος. Το βράδυ θα πάω με την παρέα μου σε μια μπυραρία. Μου έκαναν τη χάρη μια και τους έχω πρήξει τελευταία με τις αναλύσεις περί μπύρας, τα ποτήρια, το σερβίρισμα και γενικότερα περί της κουλτούρας που κάνει τη μπύρα - για μένα τουλάχιστον - κάτι το διαφορετικό, κάτι το αξιόλογο. Ξέρω πως αρκετοί από εμάς θα ενδιαφέρονταν για μια συνάντηση και από κοντά γνωριμία και ανταλλαγή απόψεων των φίλων της μπύρας. Τι λέτε κι εσείς;
Νίκος

Τρίτη, Οκτωβρίου 2
Οι μπύρες των κομμάτων
Το «όλον» ΠΑΣΟΚ δεν θα βολευόταν με μία μπύρα, καθώς με τα χρόνια ο απόλυτα κυρίαρχος και ενωτικός παπανδρεϊσμός ξέφτισε και έδωσε τη θέση του σε διαγκωνιζόμενες (παρα)ιδεολογίες, με διαφορετικές πολιτιστικές ρίζες. Ετσι, οι πάντα επίκαιροι εκσυγχρονιστές, μέσα στο ακριβοθώρητο Cayenne τους έχουν πάντα μια Warsteiner για να σβήνουν την ακόρεστη δίψα τους, προς τιμήν του εκ Γερμανίας ορμώμενου διαφωτιστή τους, Κώστα Σημίτη. Ο Γιώργος, τα υπόλοιπα τέκνα της Μαργαρίτας και οι λοιποί αμερικανοτραφείς φίλοι του, πίνουν ό,τι τους λέει η μαμά, που στη συγκεκριμένη περίπτωση προτιμά το σκανδιναβικό μοντέλο, δηλαδή τις γνωστές porter που ευδοκιμούν στη Βόρεια Ευρώπη. Όσο για τον Ευάγγελο τον
Βενιζέλο, είναι εμφανές ότι τρώει πολλά λουκάνικα, πολωνικά όμως για να μην τον ταυτίσουν με τους γερμανικού τύπου εκσυγχρονιστές του Σημίτη. Παρά τις παραινέσεις των φίλων του ιερέων από τη Θεσσαλονίκη να μην τρώει και πίνει προϊόντα καθολικών, αυτό το αγύριστο κεφάλι έχει στο γραφείο του στη Βουκουρεστίου πολλά καφάσια της πολωνικής Zywiec, τέλειο συνοδευτικό για την τροφή του.
Ακόμα πιο δεξιά, είναι γνωστό ότι έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερο μπυροφιλικό πνεύμα μετά την παρουσία του κόμματος στην 6η Γιορτή Μπύρας. Ο πατριωτισμός στο ΛΑΟΣ επιβάλλει εκεί μία και μόνο μπύρα, την ελληνικότατη και ανερχόμενη «Βεργίνα», που προσπαθεί να σπάσει το κατεστημένο της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, όπως έκανε και το ίδιο το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη στις πρόσφατες εκλογές, όταν κατήγαγε χτύπημα στο δικομματισμό. Τη συνιστά άλλωστε και ο σεξολόγος βουλευτής του, Βαΐτσης Αποστολάτος ως έχουσα διεγερτικές εθνικοπατριωτικές ιδιότητες.
Στο χωρο της Αριστεράς τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Λέγεται ότι ο Αλέκος Αλαβάνος ξοδεύει ένα από τα 22 νοίκια που παίρνει κάθε μήνα σε Westmalle Tripel, ενώ και τα υπόλοιπα στελέχη δεν ξεφεύγουν από τις αυθεντικές τραπιστικές, τις οποίες συνήθως απολάμβάνουν σε ιδιωτικές στιγμές συνοδεία πούρου και βλέποντας ευρωπαϊκό κινηματογράφο (κυρίως φιλμ που έχουν βραβευτεί στις Κάννες). Επιπλέον, τα καπάκια και τα σουβέρ πηγαίνουν κατευθείαν σε ένα ειδικό ταμείο και από εκεί διανέμονται ως φιλανθρωπική δωρεά σε μετανάστες και «ταραξίες». Μόνο στελέχη που αποχώρησαν όπως ο Μπίστης, η Δαμανάκη και ο Κουναλάκης, έπιναν διαφορετική μπύρα, την Judas, αλλά αυτοί πάει, έφυγαν και τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχουν πλέον στο κόμμα άλλοι οπαδοί της συγκεκριμένης μπύρας...
Το ΚΚΕ έχει βρει τη μπύρα του εδώ και δεκαετίες. Oι weissbier, είναι μαζικές, κρυστάλλινες, αγνές και βρίσκονται στο χέρι κάθε συνδικαλιστή του ΠΑΜΕ. Ο Νόμος Περί Καθαρότητας διαβάζεται αμέσως μετά την προσευχή στον Πατερούλη (τελευταία δεν ξέρω αν ως Πατερούλη εννοούν τον Ιωσήφ από τη Γεωργία ή τον Ιησού από τη Ναζαρέτ...), ενώ δεν φαίνεται να ενοχλεί το ότι οι ευλογημένες αυτές μπύρες προέρχονται από το δεξιότατο, πατριωτικό Μόναχο. Και πού αλλού να κοιτάξουν άλλωστε, αφού η λατρευτή Σοβιετική Ένωση δεν υπάρχει πια. Μόνη παραφωνία η κόρη της Αλέκας, που αντί για Weihenstephan ή Aventinus, δροσίζεται με αγγλοσαξωνικές μπύρες, από Guinness μέχρι Thomas Hardy, ακολουθώντας το παράδειγμα των συμφοιτητών της στο Deree.
Κι αν αποδείξαμε ότι η μπύρα ταυτίζεται με τα πολιτικά κόμματα, υπάρχει ένα μόνο δεδομένο στο οποίο μπύρα και ελληνική πολιτική σκηνή δεν συγκλίνουν. Τα κόμματα κατά καιρούς απαξιώνονται , η μπύρα όμως ποτέ...
Κυριακή, Σεπτεμβρίου 30
το μεγάλο σινικό φεστιβάλ μπύρας
Φτηνά τα εισιτήρια, μπουκάρουμε και τραβάω κατευθείαν στα γερμανικά κιόσκια, παουλάνερ, βάιχενστεφάν, χοφμπρόιεράι μύνχεν. Ο πρώτος κινέζος τραγουδιστής τραγουδά μανδαρίνικη ποπ με πάθος, φορά μαύρο φανελάκι και δείχνει δημοφιλής. Ο τοπικός αστήρ παραδίδει σκυτάλη σε έναν αφρικάνο που λέει διάφορα και αρχίζει τα κόλπα με δαδιά και με φωτιές. Φρικάρουνε οι κινεζοπούλες και πιάνουν τις τσιρίδες, μωρά κλαίνε και κατουράνε σε νερολακούβες, εγώ κατεβάζω τις μπύρες μου μακάριος, τους γύρω μου τους έχει κόψει πείνα άσχημη και μαζεύουνε χταπόδια κι αρνίσια σουβλάκια και μύδια αχνιστά – βαθμός συσχετισμού μπύρας/φαγητού= 0. Το οικογενειακό πρόγραμμα συνεχίζεται, κινέζες με κόκκινα πέπλα και φλουριά να ντιντινίζουν ανεβαίνουν στη σκηνή – χριστέ μου, τι ακριβώς προσπαθούν να κάνουν, πασαρέλα, χορογραφία, στριπτίζ; Βρεμένος μέχρι το κόκαλο αρχίζω να τουρτουρίζω, το κεφάλι μου βαραίνει, και γω, μια ζωή στην άρνηση, παραγγέλνω άλλο ένα ποτήρι μπύρα και ανάβω τσιγάρο.
Η σκηνή έχει τιγκάρει, η βροχή συνεχίζει να πίπτει στρέιτ θρου, οι κινέζικες φάτσες έχουν πάρει να φωσφορίζουν και να ιριδίζουν από τα αλκοόλια και γω την κάνω για το κιόσκι παραδίπλα. Εδώ έχουν όντως κανονικότατη πασαρέλα, έχουνε ανεβάσει πανώ να διαφημίσουν το ακουάριουμ της πόλης, οι κόρες ποζάρουν με τις βραδινές τουαλέτες, οι ντόπιοι φοράνε απίθανα πουκάμισα κι ο σερβιτόρος φορά κιλτ.
[ ξαναδιαβάστε την τελευταία πρόταση μέχρι να αφομοιώσετε τη βαλχαλική σουρρεάλ μεγαλοσύνη του θεάματος. Κιλτ. Ναι, κιλτ. Γιατί όχι; ]
Μέχρι να βγει ο σαξοφωνίστας έχουμε κουρουμπελιαστεί κανονικότατα και με πιάνουν τα γέλια όταν ένας μεθυσμένος τυπάς με κερνά μπύρα, μου βουτάει ένα τσιγάρο και μου δίνει μια ντομάτα με ευχές για καλή ζωή και ευτυχία. Ποζάρουμε χαμογελαστοί, χειραψία, ξανακαθόμαστε. Και όλα αυτά, όλη αυτή η συμπυκνωμένη ευτυχία δεν είναι παρά το προοίμιο μέχρι να πάμε στην πελώρια σκεπαστή κατασκευή του ντόπιου ζυθοπαρασκευαστή και να αρχίσω να παραγγέλνω πλαστικούς κουβάδες γεμάτους φρέσκια τσινγκντάο και να βλέπω κόρες να ανεβαίνουν σε τραπέζια και τύπισσες να χορεύουν σε κλουβιά και λαμπάκια και ρεκλάμες να φωτίζουν ιδεογράμματα – νομίζω ότι βρίσκομαι στην Ελλάδα του 1966, ο Μάο μόλις έχει κατακτήσει τη στερεά και ξεκινά πολιτιστική επανάσταση με τη Δέσποινα Βανδή να ηγείται των Ερυθροφρουρών.
Φεύγουμε μουσκίδι και πάλι, τα σύννεφα δε λένε να κλείσουν, οι κινέζοι ταρίφες τσουλάνε με πρώτη μέχρι να ακούσουν τη μεγαλύτερη τιμή κι ύστερα σταματάνε κι ανοίγουν πόρτες – διαδρομή πλειστηριασμός με το στεγνό κώλο μας δημοπρασία. Φωνάζω τα διπλάσια απότι πρέπει, ο τύπος σταματά, γυρίζω στον ξενώνα και στο μπαρ του πίνω μπύρες με τιμές 1903, 20 σεντς το ημίλιτρο..
Κάποια στιγμή κοιμόμαστε, κάποια στιγμή ξυπνάμε, μασουλάω μισοψημμένο μπέικον και πίνω φτηνό καφέ, πιάνω τα πλακόστρωτα και ξέσκουρα εκκλησιές και ανηφόρες, μέχρι που καταλήγω στο Καφέ Ρολάν, μπροστά στην Παραλία Νούμερο 3, στα όρια του πανταγκουάν, τις γερμανικής τεχνοτροπίας βίλλες. Μαρέσει η μπύρα του Μονάχου, αράζω, ανοίγει ο καιρός, βγαίνει ο ήλιος και για άλλη μια φορά, αγκαλιάζει το βλέμμα μου θάλασσα κι ουρανοξύστες, φυσάω τον καπνό μου κάθετα και χαμογελάω.
Έξι εφτά μπύρες αργότερα πάμε για φαί, φυσικά σε γερμανικό, ανάμεσα σε σνίτσελ και λουκάνικα κατεβάζω μπίτμπουργκερ και μαύρες βαυαρέζικες, με θολωμένα μάτια κοιτάζοντας ρολόγια προκρίνω πως είναι ώρα να πάμε για λίγες τελευταίες σε ένα ηρωικό τζαζ μπαρ που μανάτζαρε ένας φίλος μου πριν από χρόνια, όπως και κάνουμε, και ρίχνουμε ντόπιες και γκίνες στα λαρύγγια μας. Δέκα λεπτά πριν φύγει το αεροπλάνο, τραμπαλιζόμενοι κάτω από σακιά στους ώμους, διασχίζουμε το τέρμιναλ – σε πόσα εκατομμύρια μέρη να κατουρήσουμε πριν ρίξει ο θεός τις απαντήσεις στις χούφτες μας;
Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 27
Beer Weekend: H βέλγικη αντίληψη περί μπυρογιορτών
Η πρώτη εντύπωση που σχημάτισα όταν είδα αυτούς τους κοκκινοφορεμένους κοκκινομάγουλους να βγαίνουν στην Grand Place, ήταν ότι το είχαν πάρει στα σοβαρά. Δεν γελούσαν, είχαν το ύφος του προύχοντα της μπύρας κι έδειχναν σαν να είχαν προηγουμένως πάρει μέρος σε ιερή τελετή. Υπό τον ήχο της πιο κακόφωνης μπάντας που έχω ακούσει στη ζωή μου, έφτασαν στο χώρο της Γιορτής και πρώτοι αυτοί, μαζί με ένα τσούρμο ειδικών προσκεκλημένων, άρχισαν να γεύονται το θείο ποτό.Πριν παρελάσει πάντως η μπυρονομενκλατούρα, είχε περάσει μια μεγάλη ομάδα Πολωνών εργατών των ναυπηγείων του Γκντανσκ, που μοίραζε φυλλάδια διαμαρτυρόμενη στην ΕΕ για το επικείμενο κλείσιμο των ναυπηγείων τους. Ετσι, μια μικρή παρένθεση για να μην ξεχνάμε σε ποιανού διακρατικού μορφώματος την πρωτεύουσα βρισκόμασταν, λίγο πριν ανοίξουν οι κάνουλες των βαρελιών...

Το όλο σύστημα είχε ως εξής: Δεν υπήρχε χαράτσι εισόδου, αλλά για να πιεις μπύρα έπρεπε να προμηθευτείς καπάκια στα ειδικά σταντς απέξω. Θα περιμέναμε μάλιστα εκεί για πολλές ώρες, αν δεν συναντούσαμε κάποιους πιτσιρικάδες Αγγλους που ήθελαν να ξεφορτωθούν τα καπάκια τους. Όχι μόνο γλιτώσαμε την ουρά, αλλά ως γνήσιοι βαλκάνιοι, τα παζαρέψαμε και τα πήραμε 20% φθηνότερα! (Ηθελα να τους εκδικηθώ, για τις τόσες λίρες τους είχα αφήσει στην Αγγλία, που πείσμωσα, χε χε).
Φαγητό μέσα στην περίφραξη του Φεστιβάλ δεν υπήρχε. Η φιλοσοφία της διοργάνωσης ήταν strictly beer. Χωρίς χώρο για να καθήσεις μάλιστα και με φοβερή πολυκοσμία φαινόταν ότι δεν ήθελαν να σε κρατήσουν εκεί για καιρό. Έτσι έπινες από ένα έως τρία ποτήρια και ξαναπήγαινες αργότερα ή την άλλη μέρα. Μόνο οι Άγγλοι τουρίστες του Σαββατοκύριακου κάθονταν με τις ώρες, αφού ήταν πολύ καλά προπονημένοι, έστω και με τις παραδοσιακά κακές τους μπύρες.
Απέξω βρισκόταν και το κιόσκι του Belgian Shop με μπυροεμπόρευμα σε πολύ καλές τιμές και τις έχουσες μονίμως θλιμμένο βλέμμα Φλαμανδές πωλήτριες(τυπικό των Φλαμανδών γυναικών ή ιδέα μας;), αλλά πάντα εξυπηρετικότατες .
Καθώς έχω περιγράψει το ελληνικό φολκλόρ σε προηγούμενο κείμενό μου, θα πρέπει να πω ότι ανάλογα βέλγικα φαινόμενα εξέλειψαν άμα τω πέρατι της τελετής έναρξης. Από εκεί και πέρα ήταν μπύρα και μόνο μπύρα. Κατάλληλες θερμοκρασίες, κατάλληλα ποτήρια, κατάλληλο σερβίρισμα. Ολα οργανωμένα τυπολατρικά με τη δυτικοευρωπαϊκή λιτότητα, τίποτα παράταιρο. Όσο βράδιαζε, η μέθη κυριαρχούσε, αλλά όπως τονίσαμε προσφάτως, η μπύρα ενώνει και δεν υπέπεσε στην αντίληψή μας κάποιο επεισόδιο στο διάστημα της παραμονής μας στη χρυσοποίκιλτη πλατεία.
Εν ολίγοις, ήταν αυτό που έλεγε στον τίτλο: Beer Weekend. Tίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο, με σεβασμό στο θείο ποτό και τον μπυρόφιλο.
Υ.Γ. Αρχική μου επιθυμία ήταν να ολοκληρώσω την τριλογία των Φεστιβάλ Μπύρας με την ανταπόκριση από το Beer Weekend των Βρυξελλών. Άλλωστε, πάντοτε στον κινηματογράφο οι τριλογίες έγραφαν Ιστορία. Ο Κισλόφσκι με τα τρία χρώματα, οι τρεις Νονοί, ο Αρχοντας των Δαχτυλιδιών, ο Πόλεμος των Αστρων, η «αφροδίσια» τριλογία του Κρόνεμπεργκ (εδώ σάς θέλω, βρείτε ποιες είναι), τα Ζombie 1,2 και 3 του Λούτσιο Φούλτσι, οι 3 ζωντανοί-νεκροί του Ρομέρο και ένα σωρό άλλες λιγότερο ή περισσότερο ποιοτικές που αυτή τη στιγμή μου διαφεύγουν.
Όμως, εκ των πραγμάτων, όταν πριν λίγες μέρες έπεσα πάνω στην αριστοτεχνική περιγραφή ενός Φεστιβάλ Μπύρας από τη χώρα των Μανδαρίνων στην Κίνα, έχασα κάθε διάθεση να περιγράψω αυτά τα ολίγα και ταπεινά που έζησα στο Βέλγιο. Τελικά πήρα την απόφαση να γράψω πώς είδα το Φεστιβάλ των Βρυξελλών, αφού εξασφάλισα την άδεια του Ξυλοκόπου να αναδημοσιεύσουμε στο μπυρολόγιό μας το συγκεκριμένο κείμενό του. Άξαφνα, λοιπόν, μετά το Φεστιβάλ του Κέμπριτζ, το πανηγύρι της Αθήνας και το Beer Weekend των Βρυξελλών, η τριλογία γίνεται τετραλογία, με την προσθήκη του Μεγάλου Σινικού Φεστιβάλ Μπύρας, που έπεται.
Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 24
H (καλή) μπύρα ενώνει: Case study Βέλγιο
(Ιδού τα αποτελέσματα της φλαμανδικής ανάπτυξης. Μου πήρε καμπόση ώρα να καταλάβω ότι πρόκειται για τερματικό σταθμό αστικών λεωφορείων στο Leuven).Προσωπικά, δεν κρύβω ότι το ενδιαφέρον μου για την επιβίωση του Βελγίου πηγάζει κυρίως από την μπυροπαραγωγή του. Πρόκειται για ένα στοιχείο της κουλτούρας του, για το οποίο μπορεί κάποιος να πει φωναχτά ότι είναι Βέλγος χωρίς να τον χλευάσουν. Είναι το μεγάλο αποκούμπι ενός κράτους που φτιάχτηκε απλά ως νεκρή ζώνη της παραδοσιακής γαλλογερμανικής διαμάχης, ένα πολύπαθο ιστορικό πεδίο μαχών.
Δεν είναι τυχαίο ότι ένα στέλεχος των Φλαμανδών δήλωσε πρόσφατα ότι τα μόνα πράγματα που ενώνουν τις δύο εθνότητες είναι η η μπύρα, η σοκολάτα και ο βασιλίας.
Πρόκειται για ένα μοναδικό φαινόμενο κρατικής οντότητας, λοιπόν, όπου η μπύρα αποτελεί δομικό, ενωτικό στοιχείο ενός κράτους. Αλλώστε, στα τουριστικά μαγαζιά των Βρυξελλών, όπου βλέπεις τη λέξη Belgium, συνήθως ακολουθεί η λέξη beer. Στο πιο χαρακτηριστικό μπλουζάκι, μάλιστα, επιγράφεται η φράση «Belgium: Small Country, Great beers».
Αν λοιπόν εμείς εδώ έχουμε να κοκορευόμαστε για τον αρχαίο πολιτισμό και τη γλώσσα μας, εκείνοι κατάφεραν να αξιοποιήσουν την τοπική παράδοση των ζυθοποιείων, στοιχείο που ενώνει τις δύο κοινότητες. Η μπύρα συνετέλεσε τα μάλλα στη διατήρηση της ενότητας και, όπως φαίνεται, συντελεί και τώρα. Αυτό είναι μία αναντίρρητη νίκη του θείου ποτού, η πιο απτή απόδειξη ότι η (καλή) μπύρα ενώνει.
Ενας ολλανδόφωνος καθηγητής είπε πρόσφατα ότι «το Βέλγιο μπορεί να δώσει στον κόσμο ένα μάθημα ‘αδύναμου εθνικισμού’, ένα μάθημα δηλαδή για το πώς μπορείς να έχεις ένα κράτος χωρίς να είσαι περήφανος για αυτό. Γιατί πρέπει να είσαι (αναγκαστικά) περήφανος για την εθνική σου ταυτότητα;». (Φανταστείτε να το έλεγαν αυτό στην Ελλάδα, που ούτε το βιβλίο Ιστορίας δεν μπορούμε να σηκώσουμε). Κι εμείς θα συμπληρώσουμε ότι, όντως, δεν χρειάζεσαι εθνική ταυτότητα όταν αμφότερες οι πλευρές ενστερνίζονται κοινά ιδανικά όπως αυτό της ζυθοπαραγωγής.
Το είδαμε και στο Beer Weekend των Βρυξελλών. Φλαμανδοί και Βάλλόνοι, ενωμένοι και τις περισσότερες φορές δίγλωσσοι, ηταν ταγμένοι στην υπηρεσία του θείου ποτού. Κάποιος άσχετος δεν θα μπορούσε ποτέ να καταλάβει ότι σε αυτό κράτος υπάρχουν αποσχιστικές τάσεις.
Θα τολμούσαμε, λοιπόν, να πούμε ότι η μπύρα βαστάει μόνη της την τρίχρωμη σημαία της χώρας ψηλά, χωρίς όμως να παραγνωρίζουμε το δυσμενές της κατάστασης. Φανταστείτε πώς θα πρέπει να αποκαλείται σε ένα ενδεχόμενο παύσης ύπαρξης του Βελγίου το ηλεκτρονικό κατάστημα Belgian Shop ή το είδος μπύρας Belgian Ale. Η ζωή μας θα γίνει ένα δράμα και η αλήθεια είναι ότι έχουμε μεγαλώσει αρκετά ώστε να μην αποδεχόμαστε τόσο εύκολα τις αλλαγές...
Για το λόγο αυτό, εμείς από εδώ, από τα μακρινά Βαλκάνια, δεν μένουμε στη στείρα ανάλυση της κατάστασης και στους προβληματισμούς εσωτερικής κατανάλωσης. Πιστεύουμε ότι υπάρχει φως στο τούνελ και έχουμε πρόταση: Μόνη λύση γαι την επιβίωση του αγαπημένου μας Βελγίου είναι η μπυροκρατία. Ήλθε η ώρα η παραγωγική τάξη των ζυθοποιών, καθώς και τα ακμάζοντα αβαεία, να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους, να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να διατηρήσουν την ενότητα δίνοντας το παράδειγμα και στον υπόλοιπο κόσμο,
καθώς απόψεις περί αναγκαιότητας ύπαρξης κοινής εθνικής συνείδησης είναι πλέον ξεπερασμένες. Τα κρατικά μοντέλα με βάση συμπαγείς εθνικές, γλωσσικές ή θρησκευτικές ομάδες ήταν κάποτε λειτουργικά, αλλά θεωρούμε ότι είναι πια passé.
Τους είδαμε τους ζυθοποιούς στο φεστιβάλ άλλωστε. Ακμαίοι, δυνατοί, γεμάτοι πάθος για το Βέλγιο. Με ωραία πράσινα καπέλα, κόκκινα μάγουλα, τελετουργικά υπέροχης αισθητικής θεωρούμε ότι είναι παραπάνω από έτοιμοι να αναλάβουν τα ηνία της χώρας. Η μπυροελίτ θα δώσει το «παρών» για να κρατήσει το αγαπημένο μας Βέλγιο ενωμένο και να το πάει ακόμα πιο μπροστά.
Κι εσύ Ευρωπαϊκή Ένωση μη φοβάσαι πια. Όσες επιδοτήσεις κι αν δώσεις στους οινοπαραγωγούς, η μπύρα είναι αυτή που θα κρατήσει την πρωτεύουσά σου ανέπαφη...
Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 20
6η Εμποροπανήγυρη στο Σ.Ε.Φ.
Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας κάθε άλλο παρά οριακό ήταν. Πεντακάθαρη αυτοδυναμία, ισχυρή λαϊκή εντολή για κριτική παρέμβαση από το 64% των 39 φίλων που τίμησαν αυτό το δημοψήφισμα για τη φιέστα στο ΣΕΦ. Τα 2/3 των συμμετεχόντων είχαν τους δικούς τους λόγους να μην μείνουν ικανοποιημένοι από το προϊόν. Το μπυρολόγιο ετούτο ταυτίζεται μαζί τους, δίχως άλλο.
Είχε, άλλωστε, ασκήσει την κριτική από το φεστιβάλ του 2006 στο πρώτο, ιστορικό πλέον, post του. Ήταν τότε που πήραμε απόφαση ότι ο Ελλην δεν διαθέτει μπυροκουλτούρα, ότι ακόμα και το σεπτό τελετουργικό της μπυροποσίας, το υποβαθμίζει σε ευτελές πανηγύρι. Επί της ουσίας ετούτο το μπυρολόγιο είναι το παιδί αυτής της διαπίστωσης που έγινε πλέον ενός έτους και βρέθηκε ξανά στην αλάνα του ΣΕΦ, για να αποχωρήσει βυθισμένο στην απογοήτευση επειδή τίποτα δεν άλλαξε.
Δεν έχω τίποτα με τα πανηγύρια. Απεναντίας, υπό συγκεκριμένες συνθήκες μού αρέσει να συμμετέχω σ’ αυτά. Φολκλόρ και άγιος ο Θεός.
Κι όποιος βιαστεί να με κατηγορήσει ως ελιτιστή, τον διαβεβαιώνω ότι δεν αρέσκομαι σε τόσο παράταιρα πανηγύρια, που παραπλανούν, εκμεταλλευόμενα την ορμή του ευλογημένου ποτού, για να μας σπρώξουν ασεβώς σε μια αρένα κιτς, μετανεωτερικής αισθητικής και πνεύματος, όπου γινόμαστε αντικείμενα ζωώδους μεταχείρισης.
Τα 10 ευρώ στην πόρτα φτάνουν για να μας εκτρέψουν της καλοδιαθεσίας, ειδικά όταν από την είσοδο συνειδητοποιούμε ότι τα δώσαμε για να εισέλθουμε σε μία balkan style φιέστα, σαν σε γάμο του Κουστουρίτσα, το γραφικόν της οποίας ίσως να μας διασκέδαζε, αν δεν γνωρίζαμε ότι στο επίκεντρο της πρόσκλησης ήταν η μπύρα. Προφανώς, οι διοργανωταί μετά από φοβερές και τρομερές έρευνες αγοράς δεν είχαν υπολογίσει ότι στη Γιορτή Μπύρας θα πήγαιναν και λάτρεις του θείου ποτού. Ετσι φρόντισαν να το εγκλωβίσουν σε ένα σχέδιο κακής ποιότητας, να γράψουν το όνομά του με μεγάλα γράμματα, αλλά να το κρύψουν πίσω από την τσίκνα του ψημμένου κρέατος των μπυραριών, τις πλαστικές καρέκλες, την παράταιρη μουσική και τα άσχετα πανηγυρτζίδικα περίπτερα.
Από τότε βασανίζεται και η περιέργειά μου, προκειμένου να μάθει τι να ένιωθαν και να έλεγαν τα στελέχη του ΛΑΟΣ, των οποίων το περίπτερο βρισκόταν ολίγα μόνον μέτρα από αυτά των Πολωνών, Γεωργιανών, Ρώσων κ.λπ. μεταναστών. Κι ακόμη περισσότερο βασανίζεται στη σκέψη τι θα μονολογούσε ένας ξένος αν έβλεπε ότι από όλα τα ελληνικά κόμματα, μόνο ένα είχε εκεί περίπτερο, το ακροδεξιό. «Στην Ελλάδα η μπύρα ταυτίζεται με το ρατσισμό και την ξενοφοβία»; Θα ήθελα πολύ να ερχόταν εις γνώσιν μου με ποιο κριτήριο επελέγη από τους διοργανωτάς ένα κόμμα να αλώσει μια απολιτικοποίητη λαϊκή πανήγυρη. Γιατί όταν φιλοξενούνται όλα τα κόμματα, δεν δίδονται αφορμές. Όταν όμως φιλοξενείται μόνο ένα, όσα κι αν πλερώνει, τοποθετείστε πολιτικά κύριοι διοργανωταί....
Όσο για τους στόχους της εκδήλωσης, καταθέτω ενώπιον ετούτου του μπυρολογίου ότι δεν τους αντελήφθην. Προώθηση του θείου ποτού; Σε τέτοια ατμόσφαιρα και με τέτοιες τιμές, χωρίς μαρκετίστικες προσφορές, μπιχλιμπίδια και ενημέρωση, δεν νομίζω. Μύηση του Ελληνα στην μπυροκουλτούρα; Ποια μπύρα και ποια κουλτούρα; Σε καμία των περιπτώσεων δεν θα ήθελα να υιοθετήσω περιρρέουσες σκέψεις άλλων ότι επρόκειτο για μια καλοσχεδιασμένη αρπαχτή...
Εντάξει μέσα σ’αυτή την πριμιτίβ ατμόσφαιρα είχαμε και την ευκαιρία να δοκιμάσουμε μερικές νεοεμφανιζόμενες μπύρες, τουτέστιν ανατολικές και αμερικάνικες, έστω και σε πλαστικά ποτήρια. Μάθαμε και μερικά μαγαζιά με προϊόντα ανατολικής προέλευσης, ένα εκ των οποίων προτιθέμεθα να παρουσιάσουμε συντόμως. Είδαμε δηλαδή ότι η αγορά των εισαγόμενων μεγαλώνει και οι επιλογές είναι λίγο περισσότερες φέτος.
Απ’ όσα γνωρίζουμε ότι συμβαίνουν στας Ευρώπας, εκδηλώσεις με ονομασία Γιορτή Μπύρας ή παρόμοια διοργανώνονται από συλλογικά όργανα ζυθοποιών με διττό στόχο την προβολή των προϊόντων και την προαγωγή της κατά τόπους μπυροκουλτούρας, αντίληψη που μακροπρόθεσμα –δεν έχουμε αυταπάτες- έχει ως απώτερο σκοπό να αυξήσει τα κέρδη τους. Δυστυχώς, στο ΣΕΦ, η αύξηση των κερδών στηρίζεται στο τσέπωμα της στιγμής, στην κερδοσκοπία και στην αδυναμία των σοβαρών μαγαζατόρων και εισαγωγέων να καταλάβουν πόσο βλάπτουν την εικόνα τους, συναθροιζόμενοι και συνεργαζόμενοι με προχειράντζες και αλεξιπτωτιστές του χώρου.
Υ.Γ. Ζητώ συγγνώμη για το σοβαρό ύφος μου. Πρόθεσή μου ήταν να εκθέσω με διάθεση χιούμορ την άποψή μου για την εκδήλωση, αλλά ένας απολαυστικός Σαρδανάπαλος πρόλαβε και μας έσβησε από τον χάρτη των μπυρολογίων... Η αλήθεια είναι ότι στις γραφικότητες της Γιορτής Μπύρας στο ΣΕΦ δεν συναντήσαμε Κινέζο με κιλτ...Διαβάστε τον, μα τον Άγιο Αρνόλδο!